SAYA tidak terkejut dengan hasil siasatan Utusan Malaysia seperti yang dilaporkan dalam akhbar ini, semalam mengenai perjalanan bas ekspres di waktu malam. Kajian itu mendapati 15 daripada 20 bas dipandu laju walaupun negara baru-baru ini digemparkan dengan kejadian yang mengerikan melibatkan bas ekspres dua tingkat di Lebuhraya Utara Selatan berhampiran Ipoh. Sepuluh orang terkorban dalam kemalangan itu.
Memang tidak ada apa-apa perubahan yang berlaku selepas kejadian tersebut, walaupun syarikat-syarikat bas mahu pun persatuan syarikat-syarikat bas dan pemandu-pemandu bas telah banyak membuat kenyataan ingin memperbaikinya. Pokoknya ialah tiada penguatkuasaan dan tindakan. Saya sangat bersetuju dengan dialog 'Senyum Kambing' di muka depan akhbar ini semalam.
Saya sebagai pengguna lebuh raya yang pulang ke selatan tanah air baru-baru ini melihat sendiri bagaimana sebuah bas ekspres dua tingkat tiba-tiba muncul di belakang kereta saya. Pada waktu itu saya memandu dalam kelajuan 120km/jam terpaksa memberi laluan kepada bas tersebut. Selepas itu bas tersebut jauh meninggalkan saya. Ini jelas menunjukkan bas tersebut dipandu melebihi had yang ditetapkan (bagi kenderaan perdagangan ialah 90km/jam).
Walaupun bas ekspres moden dua tingkat ini dilengkapi dengan enjin berkapasiti tinggi, ia mestilah terikat dengan had kelajuan yang ditetapkan oleh Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) dan Lembaga Perlesenan Kenderaan Perdagangan (LPKP) iaitu 90km/jam.
Tetapi apa yang jelas saya perhatikan, bas dua tingkat ini dipandu seperti kereta dan ada yang berlumba dengan kereta persendirian. Inilah yang patut syarikat-syarikat bas buat pemerhatian. Janganlah diharapkan kepada agensi-agensi penguatkuasaan sahaja. Tubuhkan unit 'Road Inspector' bagi memantau pemandu bas sendiri. Jangan diharap sangat kepada GPS kerana ia boleh dimanipulasi.
Syarikat-syarikat bas juga boleh bekerjasama dengan stesen minyak yang ada di lebuh raya bagi meletakkan 'Electronic Swipe Card' bagi pemandu bas mencatit kedudukan mereka. Syarikat bas perlu melabur bagi memberi keyakinan kepada penumpang.
Saya ingin memuji pemandu-pemandu lori yang memandu pada waktu malam. Mereka ini sentiasa memandu pada lorong kiri dan hanya mengikut lorong kanan apabila memotong. Jadi tidak hairan kenapa kita jarang mendengar kemalangan yang dahsyat melibatkan lori-lori.
Jika kita perhatikan, Prime Mover yang membawa 'container' 40 kaki, ketinggiannya lebih kurang sama dengan bas dua tingkat yang sedia ada. Tetapi kita jarang mendengar kemalangan yang melibatkan mereka. Jumlah lori ini saya rasa adalah lebih banyak daripada bas dua tingkat.
Justeru saya ingin cadangkan supaya LPKP mengarahkan syarikat-syarikat bas mengeluarkan 'kad aduan' yang diberi kepada semua penumpang bas semasa mereka membeli tiket. Kad aduan ini haruslah mempunyai butir-butir seperti perjalanan bas, nombor bas, tarikh, masa, tempat dan nama pemandu (harus dipamer dalam bas) dan jenis kesalahan seperti memandu laju/berbahaya.
Kad ini mestilah dihantar terus (dengan setem berbayar) kepada LPKP supaya ia boleh membuat tindakan susulan. Dengan cara ini pemandu akan lebih berhati-hati kerana tindakan mereka sentiasa diawasi oleh penumpang. Kita tidak boleh mengharap penumpang menegur pemandu secara langsung semasa dalam perjalanan kerana penumpang tidak pasti akan reaksi daripada pemandu. Jika kesalahan pemandu berulang mereka ini harus disenarai hitam dari memandu bas.
Esa Adam
Bandar Sunway, Selangor
